1373 - 1374μ.Χ. ΟΙ ΓΕΝΟΥΑΤΕΣ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΥΧΗ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

Τα προβλήματα με τους Γενουάτες είχαν αρχίσει, όπως είδαμε προηγουμένως πολλές δεκαετίες νωρίτερα. Τα προβλήματα συνεχίζονταν αλλά ο Πέτρος Α΄ τα διευθέτησε το 1365, πριν την έναρξη της Σταυροφορίας κατά των Μαμελούκων της Αιγύπτου. Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι και οδήγησε σε θερμή σύγκρουση μεταξύ Λουζινιάν και Γενοβέζων ήταν κατά την δεύτερη στέψη του Πέτρου Β΄ σαν Βασιλιά της Ιερουσαλήμ στην Αμμόχωστο το 1372. Ο ανταγωνισμός μεταξύ Ενετών και Γενοβέζων παροίκων ως προς το πια αντιπροσωπία θα κρατούσε το δεξιό χαλινάρι του αλόγου του νέου Βασιλιά στην εθιμοτυπική πομπή προς το Παλάτι, οδήγησε σε οχλαγωγία και αλληλοεπιθέσεις μεταξύ των δύο πλευρών που συνεχίσθηκαν και αποκορυφώθηκαν με δολοφονίες πολλών Γενουατών της Αμμοχώστου από τους θιγμένους Κυπρίους οπαδούς του Βασιλιά, αφού μάλιστα ο αντιβασιλέας Ιωάννης ανακοίνωσε επίσημα ότι υπεύθυνοι για τα γεγονότα και την αμαύρωση της στέψης ήταν οι Γενουάτες. Στην συνέχεια ο Βασιλιάς και οι Κυπριακές αρχές αρνήθηκαν να ακούσουν με συμπάθεια τις απαιτήσεις των Γενουατών, οι οποίοι ζήτησαν από την μητρική πόλη επανόρθωση δια της βίας. Η Δημοκρατία της Γένοβα ήταν εκείνη την περίοδο στην πιο επιθετική φάση της ιστορίας της, και συγκρότησε άμεσα επιθετικό στόλο κατά της Κύπρου. Όταν έφθασε η εμπροσθοφυλακή του στόλου στην Κύπρο οι απαιτήσεις των Γενουατών για εγγυήσεις και επανορθώσεις ήταν εξωπραγματικές. Ανάμεσα στους όρους ήταν και η παραχώρηση ενός οχυρού στην Κύπρο όπου θα μπορούσαν να ζουν κυρίαρχα οι έμποροι τους αφού δεν έτρεφαν πια καμιά εμπιστοσύνη για την ασφάλεια τους από τους Κυπρίους. Παρά την προσπάθεια του Πάπα, των Ιωαννιτών Ιπποτών και των Ενετών να συμβιβάσουν τις πλευρές ούτε οι Λουζινιάν αλλά ούτε οι Γενοβέζοι δεν σταμάτησαν τις αμοιβαίες προκλήσεις και την προετοιμασία για σύγκρουση. Οι Λουζινιάν εγκαταλείψαν τις κατακτήσεις τους στην Μικρά Ασία στους Τούρκους, και επανέφεραν όλες τους τις δυνάμεις στην Κύπρο το 1373 πριν η εμπροσθοφυλακή του στόλου των Γενουατών αρχίσει επιθετικές ενέργειες εναντίον των παραλίων πόλεων της Κύπρου.  

Μετά από πολλές λεηλασίες άλλων περιοχών κοντά στην Αμμόχωστο, οι 6 Γενουατικές γαλέρες της εμπροσθοφυλακής ήλθαν στην Αλυκή, περί τα μέσα Μαΐου του 1373, για να κουρσέψουν, και όπως περιγράφει ο Λεόντιος Μαχαιράς «...στην Αλυκή βρήκαν τον διοικητή της περιοχής με ισχυρό στρατό από ιππικό και πεζικό και δεν μπόρεσαν να κάνουν τίποτα. Τα παράτησαν και πήγαν στην Λεμεσό «...όπου οι υπερασπιστές ήταν λιγότεροι και πιο αδύνατοι. Εκεί αποβιβάσθηκαν και έκαψαν τα σπίτια και ο λαός έφυγε, και έκαμαν μεγάλες καταστροφές. Μετά την νίκη αυτή διαλάλησαν ότι δέχονταν στις τάξεις του στρατού τους όλους τους σκλάβους και δουλοπάροικους, φονιάδες, κλέφτες και ότι θα τους υποδέχονταν και θα τους συμπεριφέρονταν καλά και θα τους απελευθέρωναν αν εντάσσονταν μαζί τους και θα ζήσουν καλά μαζί μας και εμείς μαζί τους». Και σχηματίσθηκε μια ομάδα περίπου 2000 άνθρωποι και κατάλαβαν στην συνέχεια τα φρούρια της Πάφου τα οποία οχύρωσαν καλύτερα για να αμυνθούν και να τα κρατήσουν». Στην αιφνιδιαστική αυτή επίθεση των Γενουατών σώθηκε προφανώς η Λάρνακα γιατί εκεί ήταν το Δεσποτικό (Βασιλικό) απλίκι (στρατόπεδο) της Αραδίππου, απ’ όπου το ιππικό και στρατός, αλλά και το απλίκι του κάστρου των αλυκών, όπου και επιπρόσθετες μόνιμες φρουρές. Αντίθετα η Λεμεσός και η Πάφος καταλήφθηκαν αμαχητί γιατί δεν στάθμευε εκεί στρατός η σημαντική φρουρά. Μέχρι να φθάσουν στην Πάφο τα Βασιλικά στρατεύματα κυκλοφόρησε η πληροφορία ότι ο κύριος όγκος του Γενουατικού στόλου από 36 γαλέρες έφθανε στην Κύπρο με συνολικό στρατό 14.000 ανδρών, μια συντριπτική δύναμη για τα δεδομένα του στρατού των Λουζινιάν. Το απόγευμα της 1ης Οκτωβρίου του 1373 οι 36 γαλέρες έφθασαν στις Αλυκές. Η συντριπτική δύναμη των Γενουατών ανάγκασε το λαό και τον στρατό να εγκαταλείψουν αυτή την φορά την πόλη. Πήγαν όλοι στην Λευκωσία, σύμφωνα με τον Μαχαιρά, όπου η πρωτεύουσα οχυρώθηκε και ανάμενε την επίθεση.  

Η μεγάλη όμως δύναμη των Γενουατών μετακινήθηκε προς την Αμμόχωστο τις επόμενες μέρες, όπου άρχισε να την πολιορκεί, παρόλες τις ενισχύσεις που μετάφεραν οι Λουζινιανοί. Με δόλο, τις επόμενες εβδομάδες και κατά την διάρκεια των διαπραγματεύσεων που ακολούθησαν οι Γενουάτες αιχμαλώτισαν τον Βασιλιά και την μητέρα του που ήλθαν στην Φαμαγκούστα για να συμβιβαστούν. Προσποιούμενοι ότι ήλθαν στην Κύπρο μετά από πρόσκληση της Ελεονώρας, για να εκδικηθούν τους δολοφόνους του Πέτρου Α΄ προσπάθησαν να πάρουν με το μέρος τους τον νεαρό Βασιλιά και την μητέρα του η οποία πράγματι ζητούσε επίμονα από τον Πάπα την τιμωρία των ενόχων της δολοφονίας του Πέτρου Α΄, συζύγου της και πατέρα του νέου Βασιλιά. Οι Γενουάτες εκτέλεσαν όλους τους γνωστούς δολοφόνους αλλά οι αδελφοί του Πέτρου Α΄, Ιωάννης και Ιάκωβος, που ήταν παρόντες στην δολοφονία, οχυρώθηκαν για καλύτερη δική τους ασφάλεια και για καλύτερη άμυνα του Βασιλείου στα φρούρια του πενταδάκτυλου και την Κερύνεια. Οι εχθροπραξίες διάρκεσαν πολλούς μήνες και ο ισχυρός στρατός και στόλος των Γενοβέζων είχε μεγάλες απώλειες γιατί οι αμυνόμενοι είχαν το υγρό ή ελληνικό πυρ αλλά και γιατί ο ντόπιος πληθυσμός στάθηκε ακλόνητος στο πλευρό του Βασιλιά. Παρά την στρατιωτική τους υπεροπλία οι Γενοβέζοι δεν κατάφεραν να καταλάβουν όλη την Κύπρο και συμβιβάσθηκαν με ψηλές αποζημιώσεις από τον Βασιλιά, φόρο υποτέλειας του βασιλείου, και κράτησαν την Αμμόχωστο σαν οχυρό της εμπορικής τους κοινότητας κάτω από την πλήρη κυριότητα της Γένοβα. Στα τέλη Απριλίου του 1374 ο Γενουατικός στόλος απέπλευσε από την Κύπρο με δώδεκα μόνο Γαλέρες σε σύγκριση των πενήντα που είχαν έλθει στην Κύπρο το προηγούμενο έτος. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι Γενουάτες προκάλεσαν συμφορά. Όλες οι πόλεις της Κύπρου είχαν υποστεί μεγάλες καταστροφές από τις εχθροπραξίες και τις λεηλασίες πλην των Αλυκών, που βρέθηκε φαίνεται εκτός του κυκλώνα. Η Αμμόχωστος παρήκμασε άμεσα και απότομα γιατί όλοι οι ντόπιοι αλλά και ξένοι έμποροι, πλην των Γενουατών, την εγκαταλείψαν. Επίκεντρο της νέας τάξης πραγμάτων στον ελλιμενισμό και το εμπόριο στις νότιες ακτές έγιναν πλέον οι Αλυκές, αφού και η Λεμεσός και η Πάφος υπέστησαν μεγάλες καταστροφές.