1400-1358 π.Χ. ΑΛΑΣΙΑ: Η ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΛΑΡΝΑΚΑ

Ο Φαραώ Αμενόφης Γ΄ (1417-1375 π.Χ.), σύμφωνα με επιγραφικό υλικό που βρέθηκε στο παλάτι του και αναφέρει η ιστορικός Ν. Ζιτενιάν στο έργο της «Η Τύρος δια Μέσου των Αιώνων», δεχόταν επιστολές και ακριβά δώρα απ’ όλους τους υποτελείς του βασιλιάδες που του πρότειναν να παντρέψουν τον ίδιο ή τον γιο του με μια δική τους πριγκίπισσα. Περί το 1375 γίνεται Φαραώ ο γιος του Αμενόφη Γ΄, ο Αμενόφης Δ΄ ή Ακενατόν(1375-1358 π.Χ.). Αυτός μετακίνησε την πρωτεύουσα του κράτους του στην τοποθεσία που είναι σήμερα το Αιγυπτιακό χωριό Τελ ελ Αμάρνα. Εκεί βρέθηκε σε πλακίδια με σφηνοειδή γραφή όλο το αρχείο της αλληλογραφίας του με του άλλους βασιλιάδες της περιοχής συμπεριλαμβανόμενων και 8 Κυπριακών επιστολών με τον Βασιλιά της Αλάσιας. Εδώ ξεκινά το μεγάλο παράδοξο. Ενώ λοιπόν σ’ όλες τις επιστολές όλοι οι άλλοι Βασιλιάδες υποκλίνονται υποτακτικά και δηλώνουν πιστοί δούλοι στις προσφωνήσεις τους προς τον Ακενατόν, ο Βασιλιάς της Αλάσιας προσφωνεί τον Φαραώ αδελφό του.

 Τις Κυπριακές επιστολές του Βασιλιά της Αλάσιας προς τον Ακενατόν, σε μετάφραση Άντρου Παυλίδη τις βρίσκουμε στο τεύχος 1 του περιοδικού «Πολιτιστική Κύπρος». Λέει λοιπόν η πρώτη επιστολή επί λέξη « Προς τον Βασιλιά της Αιγύπτου, τον αδελφό μου, λέγω ότι έτσι μίλησε ο Βασιλιάς της Αλάσιας, ο αδελφός σου. Εγώ είμαι καλά και εύχομαι να είσαι και εσύ καλά, ο οίκος σου, η σύζυγος σου, το άρμα σου κι όλη η χώρα σου εύχομαι να είναι καλά. Αδελφέ, έχω μάθει ότι έχεις καθίσει επί του θρόνου του πατέρα σου εν ειρήνη και έχω πάρει τον σχετικό χαιρετισμό σου και θα σου δώσω 200 τάλαντα χαλκού. Τώρα στέλλω με τον απεσταλμένο μου, που θα σου παραδώσει την επιστολή, 10 τάλαντα χαλκού, και εύχομαι ο απεσταλμένος μου να φθάσει κοντά σου σύντομα και να επιστρέψει γρήγορα πίσω σε μένα με το γράμμα σου. Εύχομαι να ανταλλάσσουμε απεσταλμένους κάθε χρόνο». Προκύπτει λοιπόν ότι ο Ακενατόν παντρεύτηκε με την Νεφερτίτη πριν ανέβει στον θρόνο και αφού ο Αλασιώτης Βασιλιάς μόνος απ όλους τους υποτελείς βασιλιάδες προσφωνεί τον Ακενατόν αδελφό είναι πολύ πιθανό η Νεφερτίτη να ήταν πριγκίπισσα αδελφή του Βασιλιά της Αλάσιας και επομένως η προσφώνηση να υποδηλώνει την πραγματική τους συγγένεια. Το ότι η Νεφερτίτη ήταν Κύπρια στηρίχθηκε και από γερμανούς αρχαιολόγους – ανθρωπολόγους τους Σιάρφφ και Μούρτγκαρτ στο βιβλίο τους “Aegypten Vorderasien in Altertum”. Οι επιστήμονες αυτοί εξέτασαν τις μούμιες της Νεφερτίτης και των 6 κοριτσιών της και διαπίστωσαν ότι οι κρανιακές μεταμορφώσεις που έχουν είναι στα κυπριακά πρότυπα της εποχής. Η θεωρία ότι η Νεφερτίτη ήταν αδελφή του βασιλιά της Αλάσιας ενισχύεται και από το πραγματικά τεράστιο δώρο που χαρίζει ο Αλασιώτης στον Φαραώ αδελφό του, 200 τάλαντα χαλκού, δηλαδή 8 περίπου τόνοι καθαρού χαλκού. Κρίνοντας από τα δεδομένα της εποχής, ήταν ανεκτίμητης αξίας. Ένα τόσο μεγάλο δώρο με την ευκαιρία της ενθρόνισης, μόνο ένας πραγματικός συγγενής ή ένας υποτελής θα μπορούσε να το χαρίσει. Όπως όμως φαίνεται από της άλλες κυπριακές επιστολές ο βασιλιάς της Αλάσιας δεν ήταν υποτελής στην Αίγυπτο αλλά αντίθετα υπήρχαν φιλικοί δεσμοί μεταξύ των δύο από πολλές γενεές προηγουμένως, όπως δηλώνει ο βασιλιάς της Αλάσιας στην 4η επιστολή.  

Το δώρο με τα 200 τάλαντα χαλκού φαίνεται ότι φορτώθηκαν για την Αίγυπτο αλλά ποτέ δεν έφτασαν στον Ακενατόν γιατί το καράβι που τα μετάφερε βυθίσθηκε στις ακτές της Μικράς Ασίας. Την δεκαετία του 1980 βρέθηκε στην Ούλου Μπουρούν της Τουρκίας ένα καράβι του 14ου αιώνα π.Χ. φορτωμένο με 200 τάλαντα χαλκού και ανάμεσα στ’ άλλα πλούσια ευρήματα και ένας σφραγιδόλιθος της Νεφερτίτης, πιθανή ένδειξη της ιδιοκτησίας και του τελικού προορισμού του Κυπριακού φορτίου του πλοίου. Η όλη ανακάλυψη του καραβιού με πλούσιο γραπτό και φωτογραφικό υλικό βρίσκεται στην έκδοση του περιοδικού NATIONAL GEOGRAPHIC του Δεκεμβρίου του 1987. Στις ανασκαφές της Σουηδικής Αρχαιολογικής Αποστολής στην προϊστορική πόλη στο Τεκέ βρέθηκαν εκτεταμένα εργαστήρια επεξεργασίας του μεταλλεύματος χαλκού. Από επιστημονικές μελέτες χαλκού από την πρωτεύουσα του Ακενατόν Τελ ελ Αμάρνα προέκυψε ότι ο μόνος χαλκός από την Κύπρο που έχει μοριακή συνάφεια είναι αυτός που βρέθηκε στην προϊστορική πόλη του Χαλά Σουλτάν Τεκέ. Τα αποτελέσματα αυτά φαίνονται στις εκδόσεις του Σουηδού αρχαιολόγου Πωλ Άστρομ για τις ανασκαφές στο Χαλά Σουλτάν Τεκέ. Επομένως ο μόνος αρχαιολογικός χώρος της Κύπρου που αποδεικνύει επιστημονική επιβεβαίωση ότι είχε επαφές και σχέσεις με την Τελ ελ Αμάρνα, τον Ακενατόν και την Νεφερτίτη, είναι οι προϊστορικές πόλεις γύρο από τις αλυκές Λάρνακας, η Αλάσια, δηλαδή, πόλη του άλατος!

Για να επιβεβαιώσουμε ακόμη περισσότερο ότι η Αλάσια των Αιγυπτιακών κειμένων και των επιγραφών των Χετταίων από τον 14ον – 11ον αιώνες π.Χ. είναι οι προϊστορικές πόλεις γύρο από της Αλυκές Λάρνακας μπορούμε να προσθέσουμε και το γεγονός ότι το αλάτι των αλυκών προέρχεται από υπόγειο γεωλογικό απόθεμα και όχι από την αλμύρα της θάλασσας. Επομένως το αλάτι της αλυκής Λάρνακας ήταν πάντα εκεί και χαρακτήριζε την περιοχή. Οι ονομασίες άλας, αλυκή είναι σύμφωνα με τους γλωσσολόγους προελληνικές λέξεις, που χρησιμοποίησε αργότερα και η ελληνική γλώσσα. Επομένως είναι πολύ πιθανό οι Αιγύπτιοι και Χετταίοι όταν έλεγαν «Αλάσια» ή «Αλασίγια» ασφαλώς θα εννοούσαν την πόλη του άλατος στην Κύπρο και είναι γνωστό ότι το αλάτι ήταν την περίοδο αυτή ένα αγαθό άμεσα συνυφασμένο με την ίδια την επιβίωση και ήταν πανάκριβο και περιζήτητο. Επιπρόσθετα απ’ όλους τους αρχαιολογικούς χώρους της Κύπρου ο μόνος που επιβεβαιώνει τα γραπτά των Χετταίων, που μιλούν για κατάκτηση της Αλάσιας κατά τον 14ον αιώνα π.Χ. είναι αυτός του Χαλά Σουλτάν Τεκέ με την ανεύρεση εκεί σφραγιδολίθων και άλλων τους αντικειμένων καθημερινής χρήσης. Οι κρανιακές μεταμορφώσεις στους τάφους των προϊστορικών πόλεων γύρο από τις αλυκές και το Κίτιον είναι όπως της μούμιας της Νεφερτίτης. Τέλος στο Βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης «Ιεζεκιήλ», που γράφτηκε κατά τον 9-8 αιώνα π.Χ. αναφέρει ότι η Αλάσια ήταν γνωστή για τα μπλε και τα πορφυρά της χρώματα. Μόνο η περιοχή των αλυκών Λάρνακας μπορεί να επιβεβαιώσει αφθονία τέτοιων βαφών. Τα πορφυρά από την αφθονία των οστράκων πορφύρας που ζούσαν στις αλυκές και ζουν μέχρι σήμερα στην θάλασσα της Λάρνακας και τα μπλε από τα οξείδια της κατεργασίας του χαλκού ή από τα γεωλογικά πετρώματα της ευρύτερης περιοχής, που σήμερα εξακολουθούν να εξάγονται από την Λάρνακα με την ονομασία «τέρα όμπρα»