1460-1474 Ο ΙΑΚΩΒΟΣ Β΄ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΛΟΥΖΙΝΙΑΝ

Ένα από τα πρώτα σημαντικά κέντρα του Βασιλείου που έθεσε άμεσα υπό τον έλεγχο του ο Ιάκωβος με την βοήθεια των μαμελούκων ήταν οι Αλυκές. Λίγο αργότερα έθεσε υπό τον έλεγχο του και την Λευκωσία. Οι ευγενείς και ο λαός διχάσθηκαν. Οι παλιοί ευγενείς και Φεουδάρχες στήριζαν την Καρλότα ενώ μια νέα τάξη φιλόδοξων παλιών και νέων στήριξε τον Ιάκωβο. Η Καρλότα και ο Βασιλιάς σύζυγος της αποφασίζουν να αμυνθούν στην Κερύνεια. Στις αρχές Νοεμβρίου του 1460, ο Διοικητής των Αλυκών Γεώργιος Βουστρώνιος σημειώνει στο Χρονικό του ότι πήρε εντολή από τον Ιάκωβο να στρατολογήσει άνδρες από την περιοχή των Αλυκών και να τους πάρει στην Λευκωσία για την ενίσχυση του στρατεύματος του. Ο Βουστρώνιος συγκέντρωσε συνολικά 225 άνδρες οπλισμένους με τόξα, καθόλου ευκαταφρόνητο αριθμό για το πληθυσμό της Κύπρου αυτής της εποχής. Φαίνεται λοιπόν ότι η ευρύτερη Λάρνακα είχε αυτή την περίοδο σημαντικό πληθυσμό. Ο Βουστρώνιος συνέχισε και αργότερα να στρατολογεί για τον Ιάκωβο άνδρες όχι μόνο από τις Αλυκές αλλά και από τα ευρωπαϊκά καράβια που έδεναν στο λιμάνι. Από τις Αλυκές ναύλωσε ο Ιάκωβος 2 ξένα καράβια, και τους έδωσε χαρτιά για να πάνε στην Τρίπολη και να επιστρέψουν με νέες ενισχύσεις από Μαμελούκους στρατιώτες. Αυτό έγινε κατά τον Γεώργιο Βουστρώνιο τον Μάιο του 1461. Σύντομα η μόνη αντίσταση κατά της εξουσίας του Ιακώβου Β΄ (1460-1473) και η μη αναγνώριση του, προερχόταν μόνο από την Κερύνεια της Καρλότας, την Αμμόχωστο των Γενουατών και το Κολλόσι των Ιωαννιτών Ιπποτών, που αντιτίθεντο προσπαθώντας να κρατήσουν τις ισορροπίες μεταξύ των δύο αδελφών. Όλο το άλλο Βασίλειο βρισκόταν στα χέρια του Ιακώβου και των συμμάχων του.

Τον Ιούνιο του 1461 ο Ιάκωβος ναυμάχησε με μερικά καράβια των Γενουατών που μετέφεραν προμήθειες στην Αμμόχωστο. Αυτά περνούσαν ανοικτά των Αλυκών και ο Ιάκωβος με τα καράβια του που είχε στις Αλυκές τα καταδίωξε και τα αιχμαλώτισε με όλες τους τις προμήθειες. Η Καρλότα έφυγε από την Κερύνεια το ίδιο καλοκαίρι του 1461 για να εξασφαλίσει βοήθεια από την Ευρώπη. Ο Γεώργιος Βουστρώνιος τον Οκτώβρη του ίδιου έτους δέχεται στις Αλυκές την επίσκεψη γαλέρων από την Καταλονία με επικεφαλής τον Τζαν Πέρες. Ο Τζιβιτάνος προσπάθησε να επιστρατεύσει τα πλοία προς όφελος του Βασιλιά Ιακώβου. Για να δοθεί καιρός στον Βασιλιά να απαντήσει, ο Βουστρώνιος φιλοξένησε τον Πέρες στο σπίτι του στον «Λάρνακαν». Εκεί έφαγε κοιμήθηκε και αφού ο Τζιβιτάνος τον κράτησε κοντά του και τον έπεισε ότι από τον Βασιλιά θα μείνει πολύ ευχαριστημένος, ο Πέρες έμεινε τελικά στην Κύπρο και στην υπηρεσία του Ιακώβου. Ο Βασιλιάς ήταν πολύ απλόχερος σ’ όσους τον βοήθησαν να παγιώσει την εξουσία του και διένειμε φέουδα στους περισσότερους απ’ αυτούς ντόπιους και ξένους. Ο σύζυγος της Καρλότας, Λουδοβίκος έφυγε κι αυτός από την Κερύνεια προς αναζήτηση βοήθειας από την οικογένεια του στην Δύση το 1463. Μάταιη όμως απέβη η προσπάθεια και των δύο με αποτέλεσμα η Κερύνεια να καταληφθεί το 1464 από τον Ιάκωβο λίγο μετά την παράδοση της Αμμοχώστου, που παρέμενε κι αυτή χρόνια πολιορκημένη. Μετά από 4 χρόνια εμφύλιου πολέμου ο σφετεριστής Βασιλιάς κατάφερε όχι μόνο να απλώσει την εξουσία του σ’ όλο το Βασίλειο αλλά κατάφερε να επανεντάξει και την Αμμόχωστο μετά από 91 χρόνια Γενουατικής κατοχής. 

Το 1468 ο Ιάκωβος νομίζει ότι τελικά παίρνει και την διεθνή αναγνώριση αφού διευθετήθηκε ο γάμος του με την Ενετή αριστοκράτισσα Αικατερίνη Κορνάρο, η οποία τότε ήταν μόλις 14 ετών. Η Αικατερίνη υιοθετήθηκε επίσημα από το κράτος της Βενετίας το 1472, πράγμα που σήμαινε ότι σε περίπτωση μη ύπαρξης απογόνων, το Στέμμα των Λουζινιανών κληρονομιόταν από τον κηδεμόνα, που ήταν η ίδια η Βενετία. Η μεγάλη αστάθεια και ο μεγάλος κίνδυνος που προκάλεσε ο επιπόλαιος χειρισμός του Ιακώβου με την ανάμιξη των εχθρών του Χριστιανισμού και της Δύσης στα θέματα του τελευταίου προπυργίου τους στην Ανατολή, ανάγκαζε τώρα την Δύση υποχθόνια να βρει νέους πιο αξιόπιστους και δυνατούς κυβερνήτες στην Κύπρο. Η Ενετική Δημοκρατία, που ήταν τώρα η κυριότερη δύναμη της Δύσης και ο Δόγης ανάλαβαν βελούδινα αλλά πολύ αποτελεσματικά αυτή την αποστολή. Ο γάμος του Ιακώβου έγινε με την ενηλικίωση της Αικατερίνης, η οποία στην ίδια τελετή στέφθηκε Βασίλισσα της Κύπρου (1472). Ο Ιάκωβος Β΄ όμως αρρωστά και πεθαίνει μυστηριωδώς το επόμενο έτος σε ηλικία 33 ετών. Το ίδιο παθαίνει και ο γιος του που γέννησε η Αικατερίνη λίγο αργότερα. Ο δρόμος για την απόκτηση του Στέμματος των Λουζινιανών από την Βενετία είναι τώρα ορθάνοικτος.

Η εύνοια προς τους Ενετούς ήταν ήδη η επίσημη πολιτική του κυπριακού κράτους από την ημέρα της κατάληξης του συνοικεσίου του Ιακώβου Β΄ με την Ενετή Αριστοκράτισσα. Από πριν αλλά περισσότερο μετά τον θάνατο του Ιακώβου, πολλοί Ενετοί απέκτησαν τώρα γαίες στην Λάρνακα. Η οικογένεια Ποδοκάταρο στο Κίτιν, δηλαδή την Παραλιακή Λάρνακα και ο Φίλιππος τε Νόρες την Αγρίνου, δηλαδή την περιοχή του Αγίου Γεωργίου Μακρή όπου ο Αλευρόμυλος και το πέρασμα του πανάρχαιου υδραγωγείο της πόλης. Αργότερα η οικογένεια των Συγκλητικών αποκτά φέουδο στον Λάρνακαν. Η ίδια η πόλη έχει τώρα ακόμη περισσότερους επισκέπτες, που άφησαν διάφορες ενδιαφέρουσες μαρτυρίες. Καταγράφουμε αυτή του 1470 από τον επισκέπτη Φον Κίρκμπεργκ, που λέι ότι στην παραλία βρισκόταν ένας φτωχός οικισμός κοντά στον Ναό του Αγίου Λαζάρου, που όμως αναγνωρίζει ότι ήταν αξιόλογο οικοδόμημα. Μιλά επίσης και για ένα ακάθαρτο πανδοχείο, κάτι που αναφέρουν κι άλλοι επισκέπτες αυτή την περίοδο. Ο Φον Κίρκμπεργκ σημειώνει επίσης τα ερείπια μιας άλλης εκκλησίας, όπου είδε Έλληνες να τρώνε και να πίνουν. Η ενδιαφέρουσα αυτή μαρτυρία για δεύτερη εκκλησία στην παραλιακή Λάρνακα μας κάνει να υποθέσουμε ότι ο επισκέπτης προφανώς είδε τα ερείπια της εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης κοντά στο κάστρο όπου ξανακτίσθηκε επί Αικατερίνης Κορνάρο και έγινε με την Οθωμανική κατάκτηση το 1570 το πρώτο Τζαμί των Τούρκων στην Κύπρο. Αυτό που είδε ο περιηγητής ήταν πιθανότατα η παλιά προυπάρχουσα εκκλησία, που ήταν ερειπωμένη πριν κτισθεί επί Αικατερίνης το νέο οικοδόμημα που σώζεται μέχρι σήμερα σαν το Κεπίρ Τζαμί δίπλα στο Κάστρο. Ο Φον Κίρκμπεργκ προφανώς δεν είχε πάει στον Λάρνακαν, που ήταν το σπίτι του διοικητή Βουστρώνιου ή «Larnacho», όπως σημειώνουν οι χάρτες της εποχής και που ήταν ο κύριος οικισμός της περιοχής λιγότερο από ένα χιλιόμετρο μακριά από την θάλασσα. 

Μετά τον θάνατο του Ιακώβου Β΄ το Βασίλειο της Κύπρου περνά νέα κρίση. Η νεαρή Βασίλισσα γέννησε τον διάδοχο των Λουζινιάν το καλοκαίρι του 1473. Για την καλύτερη ασφάλεια που μπορούσαν να τις προσφέρουν οι Ενετοί με τον στόλο τους, η Αικατερίνη παραμένει στην Αμμόχωστο. Ενόσω ήταν εκεί δολοφονήθηκαν οι Ενετοί οι οποίοι θεωρήθηκαν ένοχοι για την δηλητηρίαση του συζύγου της. Οι Ενετοί δεν ήταν καθόλου δημοφιλής ανάμεσα στην παλιά άρχουσα τάξη η οποία προσπάθησε να πάρει συνωμοτικά την αρχή, χωρίς επιτυχία. Αντίθετα ο λαός της Λευκωσίας με αρχηγό κάποιο Έλληνα, τον Στέφανο Κουδουνά, καταλαμβάνει την πόλη και δηλώνει ότι θα την παραδώσει μόνο στην νεαρή Βασίλισσα. Οι Ενετοί, με την βοήθεια της μεγάλης δημοτικότητας της Αικατερίνης ανάμεσα στον Ελληνικό πληθυσμό γίνονται σύντομα οι απόλυτοι κυρίαρχοι του Βασιλείου. Ο Ιάκωβος Γ΄ σε ηλικία ενός έτους πεθαίνει από υψηλό πυρετό και έτσι η Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας γίνεται ο νόμιμος διάδοχος του Βασιλείου της Κύπρου. Οι Λουζινιάν δεν υπάρχουν πια και ήταν πλέον θέμα χρόνου πως οι Ενετοί θα τροχοδρομούσαν την βελούδινη διαδοχή τους στο Βασίλειο της Κύπρου.