325-330 μ.Χ. Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ

Την Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο συγκάλεσε ο Μέγας Κωνσταντίνος στη Νίκαια της Μικράς Ασίας το 325 μ.Χ. Μεγάλος της πρωταγωνιστής ήταν ο Επίσκοπος Σπυρίδων από την γειτονική προς το Κίτιο Τρεμιθούντα. Ο Άγιος Σπυρίδων έκανε κατά την Α’ Οικουμενική το γνωστό θαύμα με το κεραμίδι για να δείξει την ενότητα της Αγίας Τριάδας εναντίον της μονοφυσιτικής αίρεσης του Αρείου. Στη 1η αυτή Σύνοδο της Χριστιανοσύνης δεν καταγράφετε η δεν αναγνωρίσθηκε μετά βεβαιότητας συμμετοχή επισκόπου από το Κίτιο παρόλο που αναφέρεται κάποιος Κύπριος Σιρίκιος Επίσκοπος Κ......, που μπορεί να είναι του Κιτίου της Καρπασίας ή του Κουρίου. Όμως λόγω του ιεραρχικού προβαδίσματος της Επισκοπής του Αγίου Λάζάρου και του μεγέθους της πόλης αυτή την εποχή, είναι πιθανότερο να ήταν ο επίσκοπος Κιτίου. Η Κυπριακή συμμετοχή στην 1η Οικουμενική της Νίκαιας ήταν για μερικές πηγές 4μελής και αποτελείτο από τον Πάφου Κύριλλο, Σαλαμίνας Γελάσιο, Τρεμυθούντος Σπυρίδωνα και αν η εκπροσώπηση ήταν όπως συνηθιζόταν ιεραρχική τότε ο αγνώστου επισκοπής ιεράρχης Σιρίκιος πρέπει να ήταν του Κιτίου, που ιεραρχικά παρέμεινε δια μέσου των αιώνων 2ος ή 3ος τη τάξη. Έτσι, ο Άγιος Σιρίκιος είναι ο 3ος στην σειρά Άγιος από την Λάρνακα μετά τον Λάζαρο και τον Θεράποντα. Τελικά η επιφοίτηση της Κυπριακής συμμετοχής βοήθησε πολύ τον Μέγα Κωνσταντίνο να διατηρήσει την ενότητα της χριστιανικής πίστης σαν ενοποιητικής δύναμη στο αχανές Ρωμαϊκό Κράτος 

Η Αγία Ελένη, μητέρα του Αυτοκράτορα, σε ειδική αποστολή στου Αγίους τόπους ανακάλυψε το Τίμιο Σταυρό το 326 μ.Χ. Κατά την επιστροφή της στην Κωνσταντινούπολη αναγκάσθηκε να σταθμεύσει τα πλοία της κοντά στον ποταμό Βασιλοπόταμο. Εκεί χάθηκε ο Σταυρός και το βράδυ είδαν ένα φως στον γειτονικό βουνό Όλυμπος, που δεσπόζει της περιοχής και της πόλης του Κιτίου. Σύμφωνα με την παράδοση, εκεί που βρέθηκε ο Σταυρός η Αγία Ελένη έκτισε την πρώτη εκκλησία στην Κύπρο και δώρισε Τμήμα του Σταυρού. Το Σταυροβούνι φωτίζει πλέον επίσημα την νέα θρησκεία στο Κίτιο και σηματοδοτεί την έξοδο από τον αρχαίο και την είσοδο σε ένα νέο κόσμο. Μέρος του Τίμιου Ξύλου μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη και από τότε έγινε επίσημη πολιτική του Βυζαντινού Κράτους η φύλαξη στην Κωνσταντινούπολη των ιερών του Χριστιανισμού και των σκηνωμάτων των Αγίων. Στα πλαίσια αυτά το σκήνωμα του Αγίου Θεράποντα το 653 μ.Χ. και του Αγίου Λαζάρου το 890 μ.Χ. Επισκόπων Κιτίου, μετακινήθηκαν από την Λάρνακα στην Κωνσταντινούπολη για να αποτελέσουν μαζί με τον Άγιο Σπυρίδωνα τους 3 μοναδικούς Κύπριους Αγίους που είχαν το σκήνωμα τους στις ομώνυμες εκκλησίες της Πόλης. 

Μετά το παράδειγμα που έδωσε η Αγία Ελένη με την ανέγερση της Μονής Σταυροβουνίου το 326 μ.Χ., αρχίζουν να κτίζονται στην Κύπρο χριστιανικοί ναοί. Η θεμελίωση ενός τέτοιου παλαιοχριστιανικού ναού του 4ου αιώνα εντοπίσθηκε στο ίδιο σημείο που είναι κτισμένος ο σημερινός ναός του Αγίου Λαζάρου. Εκεί είναι ο χώρος ενός Ρωμαϊκού κοιμητηρίου για τον οποίο φαίνεται να υπήρχε η βεβαιότητα ότι θάφτηκε ο Άγιος Λάζαρος 3 αιώνες νωρίτερα. Ο παλαιοχριστιανικός ναός του Αγίου Λαζάρου πιθανότατα καταστράφηκε κατά τις Αραβικές επιδρομές (647-890). Η γερή θεμελίωση του χριστιανισμού στην Λάρνακα , που έγινε από το 33 μ.Χ. μέχρι το 330 μ.Χ. είναι πλέον γεγονός το οποίο σηματοδοτεί και φωτίζει την υπόλοιπη ιστορίας της πόλης.