448– 391 π.Χ. Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Με την οριστική εγκατάλειψη των ελληνικών προσπαθειών για την απελευθέρωση της Κύπρου με την ειρήνη του Καλλία, ο Ασβαάλ (449-425π.Χ.), γιος και διάδοχος του Βαάλμελεκ Α΄, ανεβαίνει στον θρόνο του Κιτίου. Ένα από τα πρώτα πράγματα που κάνει είναι να εντάξει υπό το στέμμα του το Βασίλειο του Ιδαλίου και να αναγορευθεί βασιλιάς Κιτίου και Ιδαλίου. Από τώρα μέχρι και τον θάνατο του τελευταίου βασιλιά του Κιτίου το 312 π.Χ. τα δύο αυτά βασίλεια παραμένουν ενωμένα. Το Ιδάλιο δεν εκδίδει πια άλλα δικά του νομίσματα. Επί Ασβαάλ οι παραστάσεις στα νομίσματα αλλάζουν. Στην μια μεριά είναι, όπως πάντα, ο προστάτης της Δυναστείας Ηρακλής. Στην άλλη όψη είναι το λιοντάρι του Κιτίου, που από αμυντική καθιστή στάση επί Βαάλμελεκ Α΄, τώρα επί Ασβαάλ βρίσκεται σε επιθετική στάση κατασπαράζοντας ένα ελάφι, πιθανότατα θέλοντας πλέον να εκφράσει τη νέα επεκτατική πολιτική του βασιλείου που εφαρμόζεται με την εύνοια των Περσών.

Ο γιος του Ασβαάλ, Βαάλμελεκ Β΄ (425-400 π.Χ.) ανεβαίνει στο θρόνο σε μια εποχή που το Κίτιο έχει μεγάλες εμπορικές σχέσεις με την Αθήνα και μεγάλη κοινότητα Κιτιέων εμπόρων μόνιμα εγκατεστημένων στον Πειραιά. Το 415 π.Χ. ο Αθηναίος ποιητής Αντοκίδης βρίσκει καταφύγιο στο Κίτιο μετά από το γνωστό περιστατικό του ακρωτηριασμού των Ερμών στην Αθήνα, υπόθεση για την οποία κατηγορήθηκε και ο Αλκιβιάδης κατά την διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου. Ο Βαάλμελεκ Β’ συνέλαβε και δίκασε τον Αντοκίδη για απάτη. Ξέφυγε την θανατική ποινή καταφεύγοντας στην Μακεδονία. Αυτή την περίοδο οι Κιτιείς έμποροι των Αθηνών εξασφαλίζουν άδεια και χώρο από τον Δήμο Αθηναίων να κτίσουν ναό αφιερωμένο στην Ουρανία Αφροδίτη στο Πειραιά. Ο ναός βρέθηκε σε ανασκαφές πριν από χρόνια και ήταν γεμάτος από αφιερωματικές πλάκες Κιτιέων πιστών και προσκυνητών. Η δύναμη του Βαάλμελεκ Β΄ του επέτρεπε να διορίζει φοίνικες σφετεριστές στον θρόνο της Σαλαμίνας. Το 415 π.Χ ο Βαάλμελεκ στηρίζει άλλο ένα σφετεριστή, τον Αβδήμονα, ο οποίος προσπάθησε να δολοφονήσει τον νόμιμο διάδοχο Ευαγόρα, που καταγόταν από την οικογένεια των Τευκριδών.

Μετά από περιπλανήσεις και συμμαχίες στην Κιλικία και Φοινίκη ο Ευαγόρας (411-373 π.Χ.) επιστρέφει σε ηλικία 24 χρόνων και κερδίζει το θρόνο της Σαλαμίνας με επίθεση εναντίον των σφετεριστών. Μέχρι το 391 π.Χ. πληρώνει τους φόρους του στους Πέρσες και κερδίζει χρόνο για να δημιουργήσει ένα νέο Κύπρο – Ελληνικό μπλοκ, ένα αντίπαλο δέος για το Κύπρο – Περσικό μπλοκ του οποίου ηγείται το Κίτιον. Στο Κίτιον βασιλεύει τώρα ο Βααλράμ (400-392 π.Χ.). Από ταφικές στήλες της εποχής του μαθαίνουμε ότι η πόλη είχε κληρονομικούς αξιωματούχους - υπουργούς για την υδατοπρομήθεια και το εμπόριο. Από τις ανασκαφές της Μαργκαρίτ Γιόν στο αρχαίο λιμάνι φάνηκε και η αρτιότητα του υδρευτικού συστήματος της πόλης με υπόγεια υδραγωγεία και ο πλούτος του εμπορίου της.