70-116 μ.Χ. ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ΣΤΟ ΚΙΤΙΟ

Στο μεγάλο σεισμό του 77 μ.Χ. η πόλη πρέπει να έπαθε πολλές ζημιές γιατί σε επιγραφή αναφέρεται ο αυτοκράτορας Νέρβας σαν «κτίστης». Το έργο της ανοικοδόμησης φαίνεται να συνέχισε ο αυτοκράτορας Τραϊανός, όπως συμπεραίνουμε από άλλη επιγραφή. Κρίνοντας από τα πολλά κιονόκρανα Κορινθιακού ρυθμού ιδιαίτερα αυτών που ξανά-χρησιμοποιήθηκαν στην ανοικοδόμηση του Ναού του Αγίου Λαζάρου αργότερα (890 μ.Χ.) πολλά δημόσια κτίρια στην πόλη κτίσθηκαν αυτή την περίοδο στον αγαπημένο ρυθμό των Ρωμαίων.  

Από ρωμαϊκό χάρτη που σώζεται σε αντίγραφο του 13ου αιώνα μ.Χ. φαίνεται ότι το Κίτιο κατείχε προνομιακή θέση στο οδικό δίκτυο που ανάπτυξαν οι Ρωμαίοι στην Κύπρο. Είναι ο κόμβος που ενώνει τον νότιο παραλιακό δρόμο από την Σαλαμίνα στην Πάφο και η αρχή του δρόμου που οδηγεί βόρεια προς Τρεμετουσιά, Ταμασό και την βόρεια ακτή των Σόλων. Αυτό το πλεονέκτημα πρέπει να συνέβαλε μαζί με άλλα Ρωμαϊκά έργα, όπως το υδραγωγείο, στην διατήρηση μεγάλου πληθυσμού στο Κίτιο. Η πόλη φαίνεται να ευημερούσε αυτή την περίοδο. Το γεγονός μαρτυρείται από τα μεγάλα νεκροταφεία της Ρωμαϊκής περιόδου στην πόλη που βρέθηκαν περιμετρικά του αρχαίου Κιτίου.  

Ο μετέπειτα αυτοκράτορας Τίτος, γιος του αυτοκράτορα Βεσπασιανού διετέλεσε Κυβερνήτης της Ιερουσαλήμ και της Παλαιστίνης. Λόγω εβραϊκής επανάστασης κατεδάφισε τον Ναό του Σολομώντα εκ θεμελίων το 70 μ.Χ. και με αυτοκρατορικό διάταγμα απαγόρευσε την παρουσία Ιουδαίων πρώτα στην Ιερουσαλήμ και μετά σ’ ολόκληρη την Παλαιστίνη. Αυτό ήταν η αρχή της μαζικής εβραϊκής διασποράς και ο λόγος περαιτέρω αύξησης των εβραίων στο Κίτιο την Σαλαμίνα και την υπόλοιπη Κύπρο. Πολλά εβραϊκά νομίσματα αυτής της εποχής βρέθηκαν τα τελευταία χρόνια στο Κίτιο και την ευρύτερη του περιοχή. Οι εβραϊκές επαναστάσεις συνεχίσθηκαν αργότερα στην Μικρά Ασία και την Βόρεια Αφρική και κάθε φορά οι Ρωμαίοι τις αντιμετώπιζαν με την ίδια σκληρότητα, με αποτέλεσμα ο εβραϊκός πληθυσμός της Κύπρου να εξακολουθεί να μεγαλώνει λόγω νέων μεταναστεύσεων. Τελικά το 116 μ.Χ. είχαμε και στην Κύπρο μεγάλη Εβραϊκή επανάσταση με ηγέτη τον Αρτεμίωνα, που δεν στρεφόταν μόνο εναντίον των Ρωμαίων αλλά όπως και στις άλλες επαναστάσεις, εναντίον και των Ελλήνων τους οποίους οι Εβραίοι θεωρούσαν αναπόσπαστο μέρος της μισητής γι αυτούς Ρωμαϊκής εξουσίας. Όπως αναφέρει ο ιστορικός Δίων Κάσιος η επανάσταση κόστισε στη Κύπρο 240.000 νεκρούς τους περισσότερους στη Σαλαμίνα. Αν κρίνουμε από τον πληθυσμό της Κύπρου αυτή την περίοδο, που υπολογίζεται από πολλούς ερευνητές στα 2 περίπου εκατομύρια (στην Σαλαμίνα 120.000), το μέγεθος του εβραϊκού μίσους εναντίον των Ελλήνων και Ρωμαίων που περιγράφει ο Δίων Κάσιος αλλά και άλλοι αρχαίοι συγγραφείς, και τέλος τη Ρωμαϊκή γνωστή απίστευτη σκληρότητα σε όσους δεν αποδέχονταν την Ρωμαϊκή εξουσία, ο αριθμός των θυμάτων μπορεί να μη είναι υπερβολικός. Την επανάσταση κατέπνιξαν ακολούθως στο εβραϊκό αίμα οι Αυτοκράτορες Τραϊανός και ακολούθως ο Αδριανός. Τώρα είναι που χάνει το Κίτιο όλο τον Εβραϊκό του πληθυσμό. Το Ρωμαϊκό απαγορευτικό διάταγμα για μη εγκατάσταση εβραίων στη Κύπρο, που ακολούθησε, είναι σίγουρα ένας από τους λόγους που κράτησαν την Κύπρο αλλά και το Κίτιο χωρίς εβραϊκό πληθυσμό μέχρι σήμερα.